Thước Lỗ Ban là cây thước phong thuỷ dùng để kiểm tra một kích thước rơi vào cung tốt hay cung xấu. Trong nghề đóng và lắp đặt đồ thờ, đây là bước bắt buộc trước khi cắt gỗ: chỉ cần lệch vài centimet là một mặt bàn thờ đang ở cung Hưng rơi xuống cung Tử, mà khi đã đóng xong thì không sửa được nữa.

Công cụ phía trên tra đồng thời cả ba loại thước và tự chọn đúng loại theo hạng mục bạn đang đo. Phần dưới đây giải thích cách đọc kết quả, kèm bảng cung đầy đủ và các dải kích thước đẹp thường dùng.

Thước Lỗ Ban là gì?

Thước Lỗ Ban là loại thước có vạch chia theo cung tốt – xấu, được đặt theo tên Lỗ Ban, người thợ mộc nổi tiếng thời Xuân Thu và được xem là tổ nghề mộc. Khác với thước mét thông thường chỉ đo độ dài, thước Lỗ Ban gắn mỗi đoạn chiều dài với một cung mang ý nghĩa cát hoặc hung.

Điểm cốt lõi mà nhiều người bỏ qua: thước Lỗ Ban lặp lại theo chu kỳ. Thước 38,8 cm cứ mỗi 38,8 cm lại quay về cung đầu tiên. Vì vậy một kích thước lớn như 197 cm vẫn tra được bình thường, chỉ cần lấy phần dư sau khi chia cho chiều dài thước. Đây là lý do bạn có thể tra một cánh cửa cao 2,3 m trên cây thước dài chưa tới nửa mét.

Ba loại thước Lỗ Ban và cách chọn đúng loại

Đây là chỗ sai nhiều nhất. Cùng một con số 107 cm, tra trên ba thước sẽ ra ba cung khác nhau: 107 cm (cung Hưng) trên thước 38,8; 107 cm (cung Quý Nhân) trên thước 52,2; 107 cm (cung Nghĩa) trên thước 42,9. Chọn sai thước thì kết quả không còn ý nghĩa gì, dù phép tính vẫn đúng.

Thước 38,8 cm – Đinh Lan, dùng cho đồ thờ và âm phần

Đây là cây thước dùng cho bàn thờ, tủ thờ, sập thờ, khám thờ, ngai thờ, ống hương và mộ phần. Thước chia thành 10 cung, mỗi cung dài 3,88 cm, trong đó 6 cung tốt và 4 cung xấu. Toàn bộ sản phẩm tại Đồ Thờ Hoa An đều được kiểm bằng cây thước này trước khi đóng.

Cung	Khoảng (cm)	Tốt / Xấu
Đinh	0 – 3,88	Tốt
Hại	3,88 – 7,76	Xấu
Vượng	7,76 – 11,64	Tốt
Khổ	11,64 – 15,52	Xấu
Nghĩa	15,52 – 19,4	Tốt
Quan	19,4 – 23,28	Tốt
Tử	23,28 – 27,16	Xấu
Hưng	27,16 – 31,04	Tốt
Thất	31,04 – 34,92	Xấu
Tài	34,92 – 38,8	Tốt

Thước 52,2 cm – Thông thuỷ, dùng cho khoảng trống

Thước 52,2 cm chỉ dùng cho khoảng trống, tức phần lọt lòng mà không khí và ánh sáng đi qua được: lòng cửa đi, lòng cửa sổ, ô thoáng, giếng trời, lòng tủ. Không dùng thước này để đo mặt bàn thờ. Thước chia 8 cung, mỗi cung 6,525 cm.

Cung	Khoảng (cm)	Tốt / Xấu
Quý Nhân	0 – 6,53	Tốt
Hiểm Hoạ	6,53 – 13,05	Xấu
Thiên Tai	13,05 – 19,57	Xấu
Thiên Tài	19,57 – 26,1	Tốt
Nhân Lộc	26,1 – 32,63	Tốt
Cô Độc	32,63 – 39,15	Xấu
Thiên Tặc	39,15 – 45,67	Xấu
Tể Tướng	45,67 – 52,2	Tốt

Thước 42,9 cm – Dương trạch, dùng cho khối đặc

Còn gọi là thước Văn Công, dùng cho phần khối đặc: bệ bếp, bậc thềm, bậc tam cấp, khối xây, cột, bệ đặt tượng, và các món nội thất thường như bàn ghế, giường, kệ. Thước chia 8 cung, mỗi cung 5,3625 cm.

Cung	Khoảng (cm)	Tốt / Xấu
Tài	0 – 5,36	Tốt
Bệnh	5,36 – 10,72	Xấu
Ly	10,72 – 16,09	Xấu
Nghĩa	16,09 – 21,45	Tốt
Quan	21,45 – 26,81	Tốt
Kiếp	26,81 – 32,17	Xấu
Hại	32,17 – 37,54	Xấu
Bản	37,54 – 42,9	Tốt

Cách đọc kết quả tra thước

Mỗi cung lớn còn được chia tiếp thành các cung nhỏ: thước 52,2 cm có 40 cung nhỏ, thước 42,9 cm có 32 cung nhỏ, thước 38,8 cm có 40 cung nhỏ. Công cụ phía trên hiển thị cả hai tầng.

• Cung lớn quyết định tốt hay xấu. Đây là điều duy nhất bạn cần quan tâm khi chốt kích thước.
• Cung nhỏ chỉ mô tả sắc thái cụ thể trong cung lớn, ví dụ cung Quan của thước 38,8 cm chứa cung nhỏ Hoạch Tài và Thuận Khoa. Cung nhỏ không đổi được kết luận tốt hay xấu.

Một lưu ý kỹ thuật: ranh giới cung là điểm rơi, không phải vùng an toàn. Nếu kích thước của bạn nằm sát mép một cung tốt, chỉ cần sai số cưa 2–3 mm là rơi sang cung bên cạnh. Nên chọn giá trị nằm giữa dải, đừng bám mép.

Kích thước bàn thờ đẹp theo thước Lỗ Ban

Các cặp kích thước dưới đây là những cỡ bàn thờ treo tường và bàn thờ đứng thông dụng nhất trên thị trường. Cả chiều sâu lẫn chiều rộng đều rơi vào cung tốt của thước 38,8 cm.

Sâu (cm)	Cung	Rộng (cm)	Cung
48	Vượng	81	Đinh
56	Nghĩa	95	Nghĩa
61	Quan	107	Hưng
68	Hưng	107	Hưng
81	Đinh	107	Hưng
81	Đinh	127	Vượng
87	Vượng	153	Tài
107	Hưng	175	Quan
107	Hưng	197	Đinh

Ngược lại, một vài con số tròn trịa nghe rất thuận tai nhưng lại phạm cung, nên trong nghề không ai đóng bàn thờ theo các số này:

• 90 cm – cung Khổ (xấu)
• 100 cm – cung Quan (tốt)
• 120 cm – cung Đinh (tốt)
• 150 cm – cung Thất (xấu)
• 160 cm – cung Hại (xấu)

Đây chính là lý do bàn thờ hiếm khi có kích thước tròn 90 cm hay 150 cm, dù đó là những con số dễ nhớ và dễ cắt nhất.

Toàn bộ dải kích thước đẹp cho đồ thờ, từ 40 cm đến 220 cm

Khoảng kích thước đẹp (cm)	Cung
40 – 42,67	Đinh
46,56 – 50,43	Vượng
54,32 – 58,19	Nghĩa
58,2 – 62,07	Quan
65,96 – 69,83	Hưng
73,72 – 77,59	Tài
77,6 – 81,47	Đinh
85,36 – 89,23	Vượng
93,12 – 96,99	Nghĩa
97 – 100,87	Quan
104,76 – 108,63	Hưng
112,52 – 116,39	Tài
116,4 – 120,27	Đinh
124,16 – 128,03	Vượng
131,92 – 135,79	Nghĩa
135,8 – 139,67	Quan
143,56 – 147,43	Hưng
151,32 – 155,19	Tài
155,2 – 159,07	Đinh
162,96 – 166,83	Vượng
170,72 – 174,59	Nghĩa
174,6 – 178,47	Quan
182,36 – 186,23	Hưng
190,12 – 193,99	Tài
194 – 197,87	Đinh
201,76 – 205,63	Vượng
209,52 – 213,39	Nghĩa
213,4 – 217,27	Quan

Nếu bạn đang chọn bàn thờ Thần Tài, xem thêm bài kích thước bàn thờ Thần Tài Ông Địa và cách chọn kích thước bàn thờ Thần Tài theo tuổi. Toàn bộ mẫu đang bán được liệt kê tại bàn thờ Thần Tài Thổ Địa và bàn thờ Thần Linh Gia Tiên.

Kích thước cửa đẹp theo thước Lỗ Ban 52,2 cm

Với cửa, con số cần tra là kích thước lọt lòng — đo từ mép trong khuôn bên này sang mép trong khuôn bên kia, không tính phần khuôn. Đây là dải rộng và cao đẹp thường dùng cho cửa đi và cửa sổ.

Khoảng kích thước đẹp (cm)	Cung
71,78 – 78,29	Thiên Tài
78,3 – 84,82	Nhân Lộc
97,88 – 104,39	Tể Tướng
104,4 – 110,92	Quý Nhân
123,98 – 130,49	Thiên Tài
130,5 – 137,02	Nhân Lộc
150,08 – 156,59	Tể Tướng
156,6 – 163,12	Quý Nhân
176,18 – 182,69	Thiên Tài
182,7 – 189,22	Nhân Lộc
202,28 – 208,79	Tể Tướng
208,8 – 215,32	Quý Nhân
228,38 – 234,89	Thiên Tài
234,9 – 240	Nhân Lộc

Bốn sai lầm thường gặp khi dùng thước Lỗ Ban

1. Dùng thước 52,2 cm để đo bàn thờ. Thước 52,2 cm dành cho khoảng trống. Đo đồ thờ phải dùng thước 38,8 cm. Đây là lỗi phổ biến nhất vì thước 52,2 cm được nhắc tới nhiều nhất trên mạng.
2. Đo cửa theo kích thước phủ bì cả khuôn. Cửa phải đo lọt lòng. Tính cả khuôn thường làm lệch 8–12 cm, đủ để nhảy sang cung khác.
3. Chỉ tra một chiều. Bàn thờ cần tra cả chiều rộng, chiều sâu và chiều cao. Một mặt bàn đẹp đặt trên chiều cao phạm cung thì vẫn phải sửa.
4. Bám sát mép cung tốt. Chọn số nằm giữa dải để còn dung sai cho lưỡi cưa và lớp sơn phủ.

Câu hỏi thường gặp về thước Lỗ Ban

Thước Lỗ Ban đo bàn thờ là thước bao nhiêu?

Đo bàn thờ, tủ thờ, khám thờ, ngai thờ và mộ phần thì dùng thước Lỗ Ban 38,8 cm, còn gọi là thước Đinh Lan hay thước âm phần. Thước 52,2 cm chỉ dùng cho khoảng trống thông thuỷ như lòng cửa, ô thoáng; thước 42,9 cm dùng cho khối đặc xây dựng và nội thất thường.

Thước Lỗ Ban 38,8 cm có mấy cung tốt?

Thước 38,8 cm chia thành 10 cung, mỗi cung dài 3,88 cm, theo thứ tự Đinh – Hại – Vượng – Khổ – Nghĩa – Quan – Tử – Hưng – Thất – Tài. Trong đó 6 cung tốt là Đinh, Vượng, Nghĩa, Quan, Hưng, Tài; 4 cung xấu là Hại, Khổ, Tử, Thất.

Kích thước bàn thờ treo tường đẹp là bao nhiêu?

Các cỡ thông dụng và đều rơi vào cung tốt gồm 48 × 81 cm, 56 × 95 cm, 61 × 107 cm, 68 × 107 cm và 81 × 127 cm. Nên tránh 90 cm vì rơi vào cung Khổ và 150 cm vì rơi vào cung Thất.

Đo bàn thờ theo kích thước phủ bì hay lọt lòng?

Với đồ thờ bằng gỗ thì đo phủ bì, tức lấy kích thước ngoài cùng của mặt bàn theo chiều dài, chiều rộng và chiều cao. Chỉ khi đo khoảng trống lọt lòng như lòng cửa võng, ô thoáng, khoảng hở giữa hai cột mới dùng thước 52,2 cm thông thuỷ.

Kích thước lọt vào cung xấu có bắt buộc phải bỏ không?

Phần lớn trường hợp chỉ cần xê dịch vài centimet là về được cung tốt gần nhất mà không ảnh hưởng công năng, nên không có lý do gì để giữ một số phạm cung. Trường hợp bị khống chế bởi kích thước có sẵn của gian thờ thì ưu tiên cho chiều dài mặt bàn thờ và chiều cao đặt bát hương lọt cung tốt trước.

Thước Lỗ Ban và Bát Tự có liên quan gì nhau không?

Không. Thước Lỗ Ban xét kích thước vật thể, còn Bát Tự xét ngày giờ sinh của người. Hai hệ thống độc lập, thường được dùng bổ trợ khi chọn ngày lắp đặt và chọn kích thước.

---

Nội dung và bảng cung trong bài do Nguyễn Thị Thu Hà – Quản lý chính Đồ Thờ Hoa An biên soạn, dựa trên thực tế đóng và lắp đặt bàn thờ, tủ thờ, khám thờ cho khách hàng. Cần tư vấn kích thước cho gian thờ cụ thể, bạn có thể liên hệ trực tiếp với Hoa An.